Gành Đá Đĩa

Gành Đá Đĩa - Kiệt tác đá bazan độc nhất vô nhị của Việt Nam

Gành Đá Đĩa (hay còn gọi là Ghềnh Đá Đĩa) là một trong những kỳ quan địa chất kỳ thú nhất Việt Nam, tọa lạc tại thôn Phú Hạnh, xã An Ninh Đông, huyện Tuy An (nay là xã Tuy An Đông), thuộc tỉnh Phú Yên, với tọa độ địa lý khoảng 13°35'39" Vĩ độ Bắc và 109°29'37" Kinh độ Đông. Danh thắng này cách trung tâm thành phố Tuy Hòa khoảng 35-40km về hướng Đông Nam, nằm ngay cạnh quốc lộ 1A nên rất thuận tiện cho du khách ghé thăm.

Tên gọi "Gành Đá Đĩa" bắt nguồn từ đặc điểm tự nhiên của loại đá bazan nơi đây - những cột đá xếp chồng lên nhau trông như những chiếc đĩa khổng lồ. Đây không chỉ là thắng cảnh mà còn là di sản địa chất quan trọng, được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là thắng cảnh cấp quốc gia từ năm 1997, và đến ngày 31/12/2020 được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2280/QĐ-TTg.

Sự hình thành kỳ diệu của cột đá lục giác

Theo các nhà khoa học, Gành Đá Đĩa là loại đá bazan hình thành từ hoạt động phun trào núi lửa mạnh mẽ ở vùng cao nguyên Vân Hòa (Phú Yên) cách đây hàng chục triệu năm, cách vị trí hiện tại khoảng 30km theo đường chim bay. Khi dung nham nóng chảy phun trào và chảy ra biển, gặp nước biển lạnh, nó nguội lạnh và đông cứng lại. Quá trình co ngót không đồng đều khiến các khối đá nứt gãy thành những cột bazan có mặt cắt hình lục giác, ngũ giác... tương đối đồng đều và xếp liền kề nhau như một khối tổ ong khổng lồ.

Điểm đặc biệt là qua hàng triệu năm, do hoạt động nâng lên của lục địa cùng với mực nước biển hạ thấp, các cột đá bazan này dần lộ ra và dựng đứng lên, tạo thành một "đồng đá đĩa" ấn tượng ngay bên bờ biển. Khu vực chính của Gành Đá Đĩa có diện tích khoảng 2km², với phần rộng nhất khoảng 200m và hẹp nhất khoảng 50m, cao khoảng 4-6m, là nơi tập trung hàng ngàn cột đá xếp lớp kỳ vĩ.

Vẻ đẹp thay đổi theo thời gian

Sức hút của Gành Đá Đĩa nằm ở chỗ khung cảnh thay đổi liên tục theo từng thời điểm trong ngày và theo mùa. Lúc bình minh, cột đá đen ánh lên dưới nắng sớm; khi hoàng hôn buông xuống, cả gành đá nhuốm màu cam tím lãng mạn; còn những ngày biển động, sóng trắng xóa đập vào chân cột đá tạo nên khung cảnh hùng vĩ, đầy sức mạnh. Vùng đất này có số giờ nắng cao khoảng 2.500 - 2.700 giờ/năm, khí hậu ôn hòa nhờ ảnh hưởng của đại dương.

Trải nghiệm tại Gành Đá Đĩa

Gành Đá Đĩa là điểm check-in được yêu thích bậc nhất Phú Yên. Du khách đến đây có thể:

• Chụp ảnh và ngắm cảnh: Đứng trên cột đá nhìn ra biển, hay leo lên các mỏm cao để phóng tầm mắt toàn cảnh - góc nào cũng cho ra những bức ảnh ấn tượng.
• Tìm hiểu địa chất: Đây là "phòng thí nghiệm tự nhiên" tuyệt vời để chiêm ngưỡng cấu trúc bazan hình lục giác hiếm có trên thế giới, tương tự Giant's Causeway (Bắc Ireland) hay Jesangjeolli (Hàn Quốc).
• Kết hợp tham quan các điểm gần đó: Nhà thờ Mằng Lăng, Hòn Yến, vực Hòm - rất tiện để xây dựng lịch trình một ngày.

Kinh nghiệm tham quan

• Thời điểm đẹp nhất: Sáng sớm (6h-8h) hoặc chiều muộn (16h-18h) khi ánh sáng đẹp và ít khách. Mùa hè là mùa lý tưởng nhất để ngắm biển xanh.
• Lưu ý an toàn: Cột đá có thể rêu trơn khi ẩm ướt, nên mang giày bám tốt và cẩn thận khi di chuyển, tránh ra mũi đá khi sóng lớn.
• Trang phục: Tông màu nổi bật (đỏ, cam, vàng) sẽ tương phản đẹp với nền đá đen xám.

Gành Đá Đĩa là niềm tự hào của người dân Phú Yên và là điểm đến không thể bỏ lỡ trong hành trình khám phá vùng đất "hoa vàng cỏ xanh". Hãy dành thời gian để tận hưởng khoảnh khắc ngắm bình minh hoặc hoàng hôn tại kỳ quan đá bazan độc nhất vô nhị của Việt Nam.